ویاتک | اخبار حوزه دانش، فناوری و تکنولوژی به همراه مطالب علمی جذاب

درخشان‌ترین ابرنواختر کشف شده در واقع یک سیاه‌چاله است!

+

در سال ۲۰۱۵، گروهی از ستاره‌شناسان موفق شدند که یکی از درخشان‌ترین و قدرت‌مندترین انفجارهای ابرنواختری که تابه‌حال مشاهده شده را کشف کنند. انفجار این ستاره بسیار درخشان بود و به نوعی درک ما از فوران‌های ستاره‌ای را باز تعریف کرد. اما حالا ستاره‌شناسان به کمک تلسکوپ فضایی هابل نگاهی از نمای نزدیک به این ابرنواختر انداخته‌اند و می‌گویند این اصلاً یک ستاره در حال انفجار نبوده و نیست! آن‌ها نظریه عجیب‌تری دارند و می‌گویند که این رویداد نورانی در واقع یک ابر سیاه‌چاله کلان جرم است و در حال بلعیدن بخشی از یک ستاره که از نزدیکی آن رد شده است!

این رویداد با نام ASASSN-15lh شناخته می‌شود و بسیار نورانی است و اگر بخواهیم به صورت نقطه‌ای آن را در نظر بگیریم، چیزی در حدود ۲۰ برابر درخشان‌تر از تمام ستاره‌های موجود در کهکشان راه شیری است. همین درخشش بیش از حد باعث شده بود که ستاره‌شناسان فکر کنند که عامل این رویداد یک ستاره منفجر شده است. به بیان علمی، ستاره‌شناسان گمان می‌کردند که این نتیجه فروپاشی یک مغنااختر (مگنتار – Magnetar) است. ستاره‌های مغناطیسی یا همان مغنااخترها، گونه‌ای از ستاره‌های نوترونی هستند که با سرعت غیرقابل باوری چرخش می‌کنند، میدان‌های مغناطیسی قدرت‌مندی را به وجود می‌آورند و همین میدان مغناطیسی انرژی لازم برای یک انفجار بسیار نورانی را فراهم می‌کند و پس از فروپاشی آن‌ها نیز اشعه اکس و پرتو گاما ساطع می‌شود. ستاره‌شناسان گمان می‌کردند که این رویداد نورانی نیز از انفجار یک ستاره مغناطیسی حاصل شده است اما این نکته را هم بگوییم که ستاره‌شناسان حتی در آن زمان نیز درباره آن‌چه که گمان می‌کردند اطمینان کامل نداشتند.

اگر واقعا رویداد ASASSN-15h توسط فروپاشی یک ستاره مغناطیسی به وجود آمده باشد باید این ستاره به حدی سریع به دور خود گردش کند که بتواند انرژی لازم برای یک چنین انفجار نورانی را تامین کند. کریس استانِک، ستاره‌شناس دانشگاه ایالتی اوهایو به عنوان یکی از کاشفان ASASSN-15lh می‌گوید:

kris-stanek

آیا ما واقعاً می‌توانیم این رویداد را با یک ستاره مغناطیسی توضیح دهیم و بگوییم که این رویداد نورانی در اثر فروپاشی آن ستاره حاصل شده؟ اگر ما نتوانیم یک چنین کاری را انجام دهیم باید به دنبال راه جدیدی برای توضیح این پدیده عجیب باشیم.

حالا گروهی جدید از ستاره‌شناسان می‌گویند که موفق شده‌اند تا آن راه دیگر برای توضیح این پدیده را بیابند. به لطف رصدهای انجام شده توسط تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ‌های موجود در رصدخانه جنوبی اروپا، این گروه بین‌المللی کشف کرده‌اند که رویداد ASASSN-15lh دارای سه منظر مجزا است و این بیشتر از هر چیزی به یک سیاه‌چاله شباهت دارد که در حال بلعیدن چیزی باشد و این پدیده یک انفجار ابرنواختری نیست. این ستاره‌شناسان متوجه شده‌اند که دمای ASASSN-15lh افزایش یافته و درخشش نور فرابنفش آن نیز تشدید شده است، این‌ها تغییراتی هستند که به هنگام انفجار یک ستاره ایجاد نمی‌شوند همچنین ASASSN-15lh در کهکشانی واقع شده که هیچ‌گونه ابرنواختری در آن وجود ندارد.

spinning-black-hole-illustration-1

با توجه به داده‌های جدید، ستاره‌شناسان اکنون گمان می‌کنند که رویداد نورانی ASASSN-15lh در واقع توسط یک ابر سیاه‌چاله کلان جرم که در حال بلعیدن بخشی از یک ستاره شبه خورشید است به وجود آمده و به انفجار ابرنواختری مربوط نمی‌شود. گاهی اوقات پیش می‌آید که یک ستاره سرگردان از نزدیکی این سیاه‌چاله‌ها عبور می‌کند و ناگهان سیاه‌چاله‌ آن ستاره را به سمت خود می‌کشد و به دلیل نیروی کششی فوق‌العاده قدرتمندی که دارد، ستاره را می‌بلعد. این پدیده که اختلال جزر و مدی نامیده می‌شود، یک آتش بازی بسیار زیبا را به راه می‌اندازد. این انفجار باعث ساطع شدن اشعه اکس می‌شود. این اشعه‌ها به دلیل فروپاشی ستاره به درون سیاه چاله به وجود می‌آیند و در درون سیاه چاله جرقه می‌زنند و نورشان به اطراف پخش می‌شود. این جرقه‌های اشعه اکس در پشت دیواره‌ای از جنس ابرهای پُف که همان صفحه گردان اطراف سیاه چاله را تشکیل می‌دهند، رخ می‌دهند. یک چنین پدیده‌ای باعث به وجود آمدن این نور شده و باعث شده ستاره‌شناسان زمینی بتوانند آن را مشاهده کنند.

ستاره‌شناسان می‌گویند ممکن است این نظریه جدید نیز کاملاً درست نباشد. پدیده‌ اختلال جزر و مدی بسیار نادر بوده و مشاهده آن بسیار دشوار است و تا به این لحظه تنها ۱۰ عدد از آن‌ها را مشاهده کرده‌ایم. یورجاس لِلودس، سرپرست این گروه از موسسه عالی علوم وایزمن اسرائیل در این خصوص می‌گوید:

giorgos-leloudas

حتی با وجود تمامی داده‌هایی که جمع‌آوری کرده‌ایم نمی‌توانیم ۱۰۰ درصد بگوییم که رویداد ASASSN-15lh در واقع یک اختلال جزر و مدی است. اما در حال حاضر توضیح قابل قبولی که در مورد این پدیده می‌توانیم ارائه دهیم همین است.

یک ابر سیاه‌چاله کلان جرم برای آن‌که بتواند یک ستاره در حال عبور را ببلعد باید با سرعت بسیار زیادی گردش کند. بنابراین با توجه به این موضوع برخی محدودیت‌ها بر سر راه این نظریه قرار می‌گیرد اما ستاره‌شناسان می‌گویند که در حال حاضر این مفهوم به واقعیت نزدیک‌تر است.

نظر شما در این خصوص چیست؟

منبع:

واکنش شما:
like
0
love
0
haha
0
wow
0
sad
0
angry
0

دیدگاه ها

0 دیدگاه

اشتراک دیدگاه
avatar

wpDiscuz

© تمامی حقوق برای وبسایت ویاتک محفوظ است. نقل مطالب سايت تنها با ذکر و لینک به منبع مجاز است.