ویاتک | اخبار حوزه دانش، فناوری و تکنولوژی به همراه مطالب علمی جذاب

فضاپیمای کاسینی دره‌هایی مملو از هیدروکربن‌های مایع را بر روی تیتان مشاهده کرد

+

فضاپیمای کاسینی ناسا به تازگی توانسته بر روی سطح تیتان (یکی از قمرهای مشهور سیاره زحل) دره‌هایی عمیق با شیب تند را بیابد که مملو از هیدروکربن‌های مایع هستند. این‌ها نخستین شواهد از وجود کانال‌های پر شده از مایع بر روی تیتان هستند، همچنین نخستین مشاهده ما از دره‌هایی است که بر روی تیتان قرار داشته و صدها متر عمق دارند. گزارشی که به تازگی در مجله Geophysical Research Letters منتشر شده، توضیح می‌دهد چگونه دانشمندان توانسته‌اند داده‌های فضاپیمای کاسینی که در سال ۲۰۱۳ به هنگام پرواز بر فراز تیتان جمع‌آوری کرده را تحلیل کنند. در جریان این پرواز، دستگاه‌های رادار فضاپیمای کاسینی بر روی کانال‌هایی تمرکز کردند که از دریای شمالی و بسیار بزرگ لیژیا (دریای بزرگ هیدروکربنی در سیاره تیتان) منشعب شده بودند.

مشاهدات اخیر کاسینی نشان دادند این کانال‌ها که در واقع گروهی از آن‌ها با نام وید فِلومینا (رودخانه‌ای از متان و اتان مایع که از نظر بزرگی با رودخانه نیل مقایسه می‌شود) شناخته می‌شوند، عموماً کم‌تر از یک کیلومتر عرض داشته و شیب عمقی آن‌ها ۴۰ درجه است اما عمق آن‌ها بسیار زیاد است. داده‌های کاسینی نشان می‌دهند که عمق برخی از این دره‌ها بین ۲۴۰ تا ۵۷۰ متر است. این کانال‌های منشعب شده که در تصاویر راداری به رنگ سیاه دیده می‌شوند، به دریاهای مملو از متان سیاره تیتان بسیار شبیه هستند به همین دلیل دانشمندان احتمال دادند که این کانال‌ها نیز از مایع پر شده‌اند اما تا به امروز دلیلی برای این گفته خود نداشتند. تا پیش از این مشخص نبود که این ماده سیاه رنگ موجود در کانال‌ها مایع است یا این که صرفاً کانال‌ها از رسوبات اشباع شده‌اند.

رادار کاسینی اغلب برای تصویربرداری استفاده می‌شود و می‌تواند مه متراکمی که تیتان را احاطه کرده کنار بزند و پنجره‌ای به سطح تیتان باز کند تا ما بتوانیم سطح این قمر مرموز را ببینیم. اما این‌بار به هنگام عبور کاسینی بر فراز تیتان، از این رادار به عنوان ارتفاع‌سنج نیز استفاده شد. این رادار به هنگام عبور کاسینی، امواجی رادیویی را به سطح تیتان فرستاد تا ارتفاع برخی از پدیده‌های موجود بر روی سطح این قمر را اندازه بگیرد. محققان، داده‌های ارتفاع‌سنجی جدید را با تصاویر راداری قبلی که از این ناحیه گرفته شده بود را ترکیب کردند و موفق شدند این کشف بزرگ را انجام دهند. کلید اصلی فهم ماهیت طبیعی این کانال‌ها، مسیر بازتاب سیگنال راداری از اعماق این پدیده‌ها بود. دستگاه‌های راداری کاسینی یک درخشش عجیب را مشاهده کردند که همانند دریاهای هیدروکربنی تیتان، یک سطح بسیار صاف را نشان می‌دادند. همچنین این رادارها از روش مرسوم بازتاب صدا برای اندازه‌گیری اعماق این دره‌ها استفاده کردند.

وجود یک چنین برش‌های عمیقی بر روی سطح تیتان نشان می‌دهد فرآیندی که آن‌ها را شکل داده یا در زمان‌های بسیار دور فعال بوده یا این‌که آن‌ها را با سرعت بسیار بیشتری نسبت به دیگر قسمت‌های سطح تیتان دچار ساییدگی کرده است. دانشمندان در این خصوص چند سناریو را مطرح کرده‌اند که شامل بالا آمدگی سطح تیتان و تغییرات سطح دریا یا هر دو می‌شوند (یعنی این دو در شکل‌گیری دره‌های عمیق دخیل بوده‌اند).

والِریو پوگجالی، یکی از همکاران تیم رادار فضاپیمای کاسینی از دانشگاه روم و همچنین نویسنده ارشد این تحقیق می‌گوید:

Valerio_Poggiali

احتمال این وجود دارد که ترکیبی از این نیروها به شکل‌گیری این دره‌های عمیق کمک کرده باشند اما هنوز مشخص نیست که هر کدام از این نیروها به چه میزانی در این فرآیند دخیل بوده‌اند. اما آن‌که واضح است این است که هرگونه توضیح تکامل زمین‌شناسی تیتان باید بتواند چگونگی ایجاد این دره‌های عمیق را نیز شرح دهد.

اگر بخواهیم برای این دو نیرو مثال‌هایی مشابه و زمینی را ذکر کنیم، می‌توانیم به دره‌هایی که در امتداد رود کلرادو در آریزونا قرار دارند اشاره کنیم. برای مثال، گرند کنیون یک مثال بسیار خوب برای فرسایش در اثر بالا آمدگی سطح زمین است. در این ناحیه به علت افزایش ارتفاع سطح زمین (بالا آمدن آن) رودخانه به صورت عمقی صخره‌ها را برش داده و در طول میلیون‌ها سال، چشم‌انداز امروزی را ایجاد کرده است. اما اگر بخواهیم مثالی از فرسایش دره در اثر تغییر سطح آب را ذکر کنیم، می‌توانیم به دریاچه پاوِل اشاره کنیم. وقتی که سطح آب در یک رودخانه و یا دریا کاهش می‌یابد، نرخ فرسایش سنگ توسط آب افزایش می‌یابد.

الکس هایِس، یکی از همکاران تیم رادار فضاپیمای کاسینی از دانشگاه کُرنل نیویورک و همچنین یکی از نویسندگان این تحقیق می‌گوید:

alex hayes

زمین گرم و صخره‌ای است و رودهایی از آب در آن جاری هستند اما تیتان سرد و یخی است و رودهایی از متان در آن جریان دارند. واقعاً شگفت‌انگیز است که ما پدیده‌هایی مشابه از جنسی متفاوت را در دو جهان مختلف داریم.

پژوهش‌گران انتظار دارند مادامی که کارشان را ادامه می‌دهند، بتوانند به درکی جامع‌تر از نیروهایی که چشم‌انداز قمر زحل را ایجاد کرده‌اند برسند.

نظر شما در این خصوص چیست؟

منبع:

واکنش شما:
like
0
love
0
haha
0
wow
0
sad
0
angry
0

دیدگاه ها

0 دیدگاه

avatar

wpDiscuz

© تمامی حقوق برای وبسایت ویاتک محفوظ است. نقل مطالب سايت تنها با ذکر و لینک به منبع مجاز است.