ویاتک | اخبار حوزه دانش، فناوری و تکنولوژی به همراه مطالب علمی جذاب

“پروکسیما بی” کشف شد؛ نزدیک‌ترین سیاره با احتمال میزبانی حیات!

+

به تازگی گروهی بین‌المللی از ستاره‌شناسان و پل بالتر نشانه‌هایی واضح از وجود یک سیاره را یافته‌اند که به دور ستاره پروکسیما قنطورس (نزدیک‌ترین ستاره به سامانه خورشیدی ما) گردش می‌کند. این دنیای جدید که با نام “پروکسیما بی” شناخته می‌شود، هر ۱۱ روز یک بار به دور ستاره مادر و البته سرد خود می‌گردد و دمای سطح آن به گونه‌ای است که می‌تواند آب را به صورت مایع بر روی سطح خود نگه دارد. این سیاره جدید، همانند زمین از جنس سنگ است اما پرجرم‌تر از زمین بوده و نزدیک‌ترین سیاره فراخورشیدی (فراخورشیدی، به سیاراتی گفته می‌شود که به دور ستاره‌های دیگری به جز خورشید در گردش هستند) به ما محسوب می‌شود؛ حتی ممکن است پروکسیما بی نزدیک‌ترین سیاره با امکان وجود حیات باشد! ستاره‌شناسان نتایج یافته‌های خود را در قالب مقاله‌ای مفصل در مجله Nature منتشر کردند.

چهار سال نوری آن‌طرف‌تر، ستاره کوتوله سرخ رنگی به نام پروکسیما قنطورس قرار دارد. این ستاره نسبتاً سرد، در صورت فلکی قنطورس قرار دارد اما آن‌قدری کم‌نور است که نمی‌توان با چشم غیر مسلح آن را مشاهده کرد، همچنین به دلیل قرارگیری دو ستاره پرنور آلفا قنطورس A و B در نزدیکی این ستاره، مشاهده آن بیش از پیش سخت‌تر می‌شود. نیمه نخست سال ۲۰۱۶، طیف نگار HARPS که بر روی تلسکوپ ۳٫۶ متری واقع در رصدخانه جنوبی اروپا در لا سیلا، شیلی نصب است، ستاره پروکسیما قنطورس را برای چند بار پیاپی رصد کرد و به دنبال آن، دیگر تلسکوپ‌های حرفه‌ای و آماتور نیز موفق به رصد این ستاره شدند. گروهی از ستاره‌شناسان که با نام گروه “لکه سرخ کم‌رنگ” شناخته می‌شوند و هدایت آن‌ها بر عهده دکتر گویلم آنگلادا-اسکوده، از دانشگاه کوئین مِری لندن است، به دنبال نشانه‌هایی از جرمی گشتند که گاهی اوقات از مقابل این ستاره رد می‌شود و به دلیل کشش گرانشی ستاره، به دور آن می‌گردد. علاوه بر داده‌هایی که توسط این گروه ارائه شده‌اند، مقاله‌ای که در مجله Nature منتشر شده یافته‌های دیگر دانشمندان که ستاره پروکسیما قنطورس را برای سال‌های زیادی بررسی کرده‌اند را نیز شامل می‌شود.

آنگلادا اسکوده، اتفاقاتی که در پشت صحنه این کشف بزرگ رخ دادند را این چنین توصیف می‌کند:

anglada1

ما در سال ۲۰۱۳ نخستین نشانه‌های وجود یک چنین سیاره‌ای را کشف کردیم اما کشفیات ما چندان متقاعد کننده نبودند. از آن زمان به بعد ما سخت کار کردیم و به کمک رصدخانه جنوبی اروپا و سایرین، نگاه‌ خود را به آن ناحیه دوختیم تا مشاهدات بیشتری داشته باشیم. این کشف جدید چیزی در حدود ۲ سال در برنامه گروه ما بوده است.

وقتی که داده‌های گروه PRD با شواهد اولیه ترکیب و مقایسه شدند نتایج بسیار جالبی حاصل شدند. در فواصل منظم، پروکسیما قنطورس با سرعت ۵ کیلومتر بر ساعت (سرعت راه رفتن معمولی یک انسان) به زمین نزدیک می‌شود اما این ستاره در فواصل دیگری با همین سرعت از زمین دور می‌شود! این الگوی حرکتی منظم با یک دوره ۱۱٫۲ روزه تکرار می‌شود. بررسی‌های دقیقی که بر روی جابه‌جایی‌های کوچک دوپلری (اثر دوپلر در فیزیک امواج کاربرد دارد و بیان می‌کند که فرکانس ظاهری یک موج در اثر حرکت منبع یا شنونده، تغییر می‌کند) انجام شدند نشان دادند که این تغییرات جابه‌جایی، وجود یک سیاره را نشان می‌دهند که دست‌کم ۱٫۳ برابر سیاره زمین است و در فاصله ۷ میلیون کیلومتری (تنها ۵ درصد فاصله زمین از خورشید) از ستاره پروکسیما قنطورس به دور این ستاره گردش می‌کند.

57bda701ee44a

یک اینفوگرافیک که مدار سیاره پروکسیما بی را با ناحیه مشابه در سامانه خورشیدی مقایسه کرده است.

یکی از مشکلاتی که بر سر راه تجزیه و تحلیل داده‌ها وجود دارد، ذات ستاره‌های فعال است. ستاره‌های کوتوله سرخی همچون پروکسیما قنطورس، ستاره‌هایی فعال هستند و تغییرات روشنایی طبیعی آن‌ها می‌تواند وجود یک سیاره را تقلید کند، یعنی ممکن است دانشمندان فکر کنند که سیاره‌ای در اطراف این ستاره وجود دارد اما این تنها سرابی باشد که توسط ستاره فعال ایجاد شده است. ستاره‌شناسان این امکان را نیز در نظر گرفتند و برای این‌که آن را حذف کنند، از تلسکوپ ASH2 واقع در رصدخانه کاوش‌های کیهانی سان پدرو آتاکاما، شیلی و همچنین شبکه تلسکوپی رصدخانه لاس کامپاناس استفاده کردند و تغییرات میزان روشنایی ستاره را با دقت زیر نظر گرفتند و در خصوص وجود سیاره پروکسیما بی مطمئن شدند.

مدار سیاره پروکسیما بی به ستاره پروکسیما قنطورس بسیار نزدیک‌تر از مدار عطارد به خورشید است اما پروکسیما قنطورس بسیار کم‌نورتر و سردتر از خورشید است. با توجه به تخمین‌های زده شده، دمای سیاره پروکسیما بی به گونه‌ای است که اگر آب بر روی آن وجود داشته باشد، می‌تواند همانند زمین به صورت مایع بر روی سطح آن جریان یابد. این شرایط ایده‌آل، پروکسیما بی را در “منطقه حیات” اطراف ستاره قرار می‌دهند. با وجود مدار متعادل سیاره پروکسیما بی، اما سطح آن ممکن است که به شدت توسط اشعه اکس و ماوراء بنفش ستاره پروکسیما قنطورس تحت تاثیر قرار بگیرد. این میزان تشعشع به مراتب بیشتر از تشعشعاتی است که زمین از خورشید دریافت می‌کند.

پل بالتر در این خصوص می‌گوید:

paul bulter

کشف یک سیاره در اطراف پروکسیما قنطورس که پتانسیل میزبانی از حیات را داشته باشد نتیجه یک کار ۳۰ ساله است که این کار سخت و طاقت فرسا، سرعت اندازه گیری ستاره‌ای را بهبود بخشید و آن را از ۳۰۰ متر بر ثانیه به یک متر بر ثانیه رساند. نتیجه کار ما این بود که صدها سیاره با احتمال وجود حیات را در اطراف ستاره‌های نزدیک کشف کردیم اما حالا ما یک سیاره با احتمال وجود حیات داریم که در اطراف نزدیک‌ترین ستاره به زمین گردش می‌کند.

نظر شما در این خصوص چیست؟

منبع:

واکنش شما:
like
1
love
0
haha
0
wow
0
sad
0
angry
0

دیدگاه ها

0 دیدگاه

avatar

wpDiscuz

© تمامی حقوق برای وبسایت ویاتک محفوظ است. نقل مطالب سايت تنها با ذکر و لینک به منبع مجاز است.